Monday, 29 October 2012

මහ වරුසාවට පසුව අහස් ලිය ....නීල සිනිදු සළුවෙන් සරසා

   




සුළඟ කලබල කලැයි..

දුකෙන් පසුවුන අහස

ඊයේ මුළු දවසේම

හොඳටෝම හැඬුවා....

....ඉර හරිම බියගුලුයි

 පොඩි සුළඟටත් ගැස්සී

වලාකුළු කාමරේ

සිටියාලු හැංගි..

.... දඟකළ සුළං ගියෙදැයි
  
ජනේලෙන් එබී බලමින්

හෙමි හෙමින් ඉර ඇවිත් තිබුණා

..කඳුළු වලටම සේදී

අහස නව සළු පැළඳි....

සවස මනරම් ලෙසින් සිටියා ..

...හැරගියයි හිරුට දොස් නොකියා .....




හැංගිච්ච වැරද්දට පසුතැවි හොඳටම

ආයෙමත් රන් වලින් සරසා



අරුණි අක්කලාගේ ගෙවල් පැත්තේ  සැන්ඩි කලබල කරද්දී මේ පැත්තටත් වැඩි සද්දයක් නැතුව පොඩි කලබල කාරයෙක් කඩන් වැදුණා.

පිලිපිනෙට බැට දීලා මේ පැත්තට එද්දී චණ්ඩි කම් අඩු වෙලා තිබුනත් තරමක විනාශයක් කරලා . හතරදෙනෙක් පමණ මියගිහින් . උස ටි වී කුළුණකුත් කඩා දාලා . මුහුදු යන්න බැරි වෙලා .

අද සවස වැස්සෙන් සේදුන අහස හරිම ලස්සනට තිබුණා .

ලියන මුඩ් එකේ අද මන් කොහොමත් හිටියේ . එහෙම එක එක මුඩ් තියනවා . උයන මුඩ් එකේ උන්නොත් හොඳට උයනවා . ලියන මුඩ් ඒක ආවොත් කෑම සවුත්තුයි . ඔය වෙස්ටර්න්, ඉතාලි ඉවිලි තමයි ඒ දවසට .

රෙදි සෝදන මුඩ් එකත් එන දවස් තියෙනවා . එදාට කෑල්ලක් ඉතුරු නොවෙන්න සෝදනවා . අවාසනාවට රෙදි මදින මුඩ් එක කියල එකක් මට නැති හින්දා අකමැත්තෙන් තමයි රෙදි මැදෙන්නේ. අපි ඒ ගැන සෑහෙන්න කතා කලානේ ..

කඩේ යන මුඩ් එක ආදාට ගෙවල් ඉස්සරහ විදියේ කෙළවරක ඉඳන් ඇවිදිනවා . සමහර විට පොළෙත් යනවා .

ලොකුවටම සිතක් ආවොත් හැනොයි නගර මධ්‍යයේ විදිවලත් ඇවිදිනවා . මේ මුඩ් එක එන්නේ කලාතුරකින්.

දැන් අහන්න එපා මුඩ් එකක් නැති දාට කන්නේ බොන්නේ කඩේ යන්නේ රෙදි සෝදන්නේ නැද්ද කියල . ඒවා වෙනවා හැබැයි කරන්න ඕන නිසා .

කිසිම මුඩ් එකක් නැති කම්මැලි දවස් වලට වැඩියෙන් ටීවී බැලෙනවා . මුඩ් ෆික්ස් කරන්න ඉඟුරු විස්කෝතු වත් නැති කොට මක් කරන්නද .

ආ අර වැස්සෙන් සේදුන අහසේ සඳ පායලා . තරුත් පිරිලා . අපිට තරු දකින්න ලැබෙන්නේ කලාතුරකින් . මෙතරම් තරු පිරුණ ලස්සන අහසක් මෙහෙදී ඔය දැක්කමයි.

අපේ ලොක්කියි මායි එයාගේ පුංචි ටෙලෙස්කොප් එකත් අටවාගෙන සඳයි තරුයි බැලුවා . ඒ ටෙලෙස්කෝප් එක ගෙනාවේ ඔබා මාම බලන්න ගිය ගමනේදී . ලොක්කි ගේ හොඳම යාළුවා වෙන්න පුළුවන් වුන ඔබා මාමගේ ''කළු'' එක්ක මිදුලට වෙලා තරු බලපු එක ගැන අපිට මතක් වුනා .

තරු වෙලා අහසේ දිලෙන්නේ
අපෙන් වෙන්වුන සොඳුරු මිනිසුන් නම් ....


ප ලි

පින්තුරවල අයිතිය මා සහ මගේ ෆෝන් පොඩ්ඩා සතුය

Sunday, 28 October 2012

පාට පාට කොඩි අරගත් පාට පාට ළමයි

ගිය අවුරුද්දේ වගේම මේ පාරත් එක්සත් ජාතීන්ගේ දිනය සැමරුනා. බෑන් කි මුන් මහත්තයාගේ ඉස්කෝලේත් ගිය පාර වගේම පාට පාට මල් වගේ ළමයි ඒ ගොල්ලන්ගේ ජාතික ඇඳුම් ඇඳගෙන .

කොරියානු හැන්බොක් ඇඳුම ඇඳපු ළමයි පුම්බපු කුරුල්ලන් වගේ ..ජපන් කිමෝනාව ඇඳපු ළමයි වෙනදට වගේ දුවාගන්න බැරුව .




අපේ බනිටයි අක්කටයි සිද්ධ වුනා ළමා සාරි අඳින්න . මහන්න දන්නා ආච්චිලා දෙන්නෙක්ම හිටියත් ඒගොල්ල මෙහෙ නෙමේ නිසා මහන්න නොදන්නා අම්මට සෑහෙන්න රස්තියාදු වෙන්න සිද්ධ වුණා. මන් ඉතින් මැහුම් ගෙතුම් ඉගෙන ගෙන ගෙදෙට්ට වෙලා ඉන්න නෙමේනේ හිතන් හිටියේ .

වදෙන් පොරෙන් අන්දලා සෑහෙන්න කටුගහල හෙම යැව්වේ . ළමා සාරිය ඇඳන් ස්කිපින් කරන්න බැරි වීම ගැන බනීට ටිකක් හිතට හරි මදි .

ගියපාර වගේම මේ පාරත් කොඩිය අරන් පෙරහරේ යන්න දෙන්නට අවස්තාව ලැබුන . සැහෙන වෙලාවක් වේදිකාවේ කොඩිය ඔසවාගෙන හිටන් ඉන්නත් අරගෙන පෙරහරේ යන්නත් ටිකක් අමාරු වැඩක් . මේක පුංචි කොඩියකුත් නෙමේ .

මොනයම් අවස්තාවක මොනයම් විදිහකට හෝ තමන්ගේ රට නියෝජනය කරන්න ලැබෙනවා කියන්නේ ලොකු වාසනාවක් ලෙසයි මා නම් දුටුවේ .
















එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයෙන් පැමිණ සිටියේ ඉන්දියන් කාන්තාවක් . ඇයගේ පින්තුරයක් ගන්න නම් බැරි වුණා .

විවිධ  ජාතික ඇඳුම් ඇඳි පොඩිත්තන් පාට පාට මල් උයනක් තමා සිහිගැන්වූයේ.






පාසලේ මන් කැමතිම කෙනෙක් වන විදුහල් පතිතුමා ළමුන් සමග ගීතයක් ගායනා කලේ ගිටාරය වයමින් .


උසස් පන්තිවල සිසුන්ගේ නර්තනයද කදිමයි .



පාසලේ එකම ලාංකික ගුරුතුමා .



උත්සවය අවසානයේ පන්ති හෝ ශ්‍රේණි වශයෙන් කෑම වර්ග රැසක් සහිත භෝජන සංග්‍රහයක් . තම තම රටවල කෑම වර්ග ගෙනවිත් තිබුණා.





අපිත් හැදුවා පැණිවළලු.


සාමාන්‍යයෙන් මේ දවස්වල ළමයින්ට තම තමන්ගේ රටවල් ගැන සහ යාලුවන්ගේ රටවල් ගැන අවබෝධයක් ලබා ගන්න තමයි විශේෂ අවධානය යොමු වුණේ.

.

අපේ බනිටත් තමන්ගේ රට ගැන එක එක දේවල් දැනගෙන එන්නයි ගුරුතුමී කියා තිබුණා . ප්‍රසිද්ධ තැන්, ලස්සන තැන් . ගොඩනැගිලි , කෑම , ඇඳුම් , ප්‍රවාහනය වගේ කාරණා.

එන වසරේ සංචාරකයින්ට යන්න හොඳම තැන ලෙස ලංකාව නම් වෙලා තියෙන එකත් අපට ලොකු සතුටක්.


අපේ පවුලම එකතු වෙලා තමයි මේගැන සාකච්චා වුණේ . කියන කියන හැමදේම ලොක්කි නම් දන්නවා .

''හරි ඔය කොයි ඇඳුම දන්නවා වුනත් ඕගොල්ලෝ අමුඩේ දන්නේ නැහැනේ '' එහෙම කිව්වේ තාත්තා .

'' අපෝ මන් දන්නවා අර ගොවියෝ අඳින ඩයපර් එක වගේ එකනේ '' ඒ ලොක්කි .


අමුඩේ අඳින්නේ අපි විතරද ..ජපානයේ සුමෝ ලත් අඳින්නේ අමුඩයක් වගේ එකක් .



 කැමති නම් අමුඩය සහ අපේ අනන්‍යතාවය කියල සංවාදයකට යන්නත් පුළුවන් . ආදිවාසින් අමුඩය ඇඳන් ක්‍රිකට් ගහපු වගත් ආරංචි වුණා .


Saturday, 13 October 2012

අලිය ගිලපු දිවුල් ගෙඩිය වැඩක් නැති වුනත් ....


 


අපි පොඩි කාලේ උගුඩුවන් ඕනෑතරම් හිටිය . හැබැයි උන් මොනවගේද කියල හරිහැටියකට දැකල තිබුනේ නැහැ . නිශාචරයෙක් නිසා වෙන්න ඇති . මොනවා වුනත් උගුඩුවා කියන්නේ ප්‍රියමනාප සතෙක් විදිහට නම් නෙමේ අපට දැනුණේ. රෑට කුකුලෝ හොරකම් කරන විත්තිය අහල තිබුන . උගුඩුවො එන හින්දා කුකුල් කුඩුව ගහක එල්ලලා තිබුනත් මතකයි.

ඒ මදිවට සමහර මිනිස්සුන්ව ඇටිකෙහෙල් කාපු උගුඩුවාට සමාන කරනවා වුනාට ඇටි කෙහෙල් කෑවම උගුඩුවට වෙන්නේ මොනවද කියල හොයල බැලුවෙත් නැහැ .


අපිට එහෙම වුනාට ඔය කෝපි වලට ඇබ්බැහි වෙච්ච අයට නම් උගුඩුවාAsian Palm Civet හරිම වැදගත් බව මන් දැන ගත්තේ ලඟදි .

[picture from http://en.wikipedia.org/wiki/Kopi_Luwak ]



ඉතියෝපියාවේ කල්දී කියන කොලුවා කෝපි සොයා ගත් බව තමයි එහෙදි මට අහන්න ලැබුනේ . කල්දී කියල කෝපි කඩ ජාලයකුත් එහෙ තියනව . ජාලයක් කිව්වට ඉතින් ''ස්ටාර් බක්ස්'' හරි ''කොෆි බින්ස් '' වගේ හරි පොෂ් නම් නැහැ . කොහොමත් ඉතින් වැඩිය හොඳ පුටු තියෙන්නේ වඩුවාගේ ගෙදර නෙමේනේ .



අපිට වැඩකට නැති උගුඩුවන් ජාවා , සුමාත්‍රා වැනි ඉන්දුනිසියන් දුපත්වලට නම් රත්තරන් වගේ . අපේ උගුඩුවන්ගේ එහෙ ඉන්න නෑයන් එච්චර වටින්නේ මොකවත් හින්දා නෙමේ උන්ගේ වසුරු නිසා . කෝපි ඇට ගිලල හෙලන වසුරුවල තියෙන නොදිරවපු ඇට මේ පලාත්වල මිනිස්සුන්ට රත්තරන් වගේ .
ඕලන්ද කාරයෝ මේවයේ කෝපි වගා කරලා තියෙන්නේ මුලින්ම . හැබැයි පසු කාලේදී ගමේ මිනිස්සුන්ට කෝපි ඇට නෙලා ගන්න තහනම් කරලා . මේ මිනිස්සු තමයි මේ වසුරු වල තියෙන කෝපි ඇට වලින් කෝපි හදන්න පටන් අරන් තියෙන්නේ .

මන් කෝපි ලෝලියෙක් නෙමේ නිසා කෝපි එක්ක වැඩි ආස්සරයක් නැහැ . යුරෝපිය වගේම අනික් ජාතිවල ගැහැණුත් බොහොමයක් කෝපි බොන්න රුසියන් . මන් ඉතින් තේ තමයි. දවසක් මට යාලුවෝ දෙන්නෙක් අඬගැහුව Cat poo poo කෝපි බොන්න යමුයි කියල . දැන්වීමකුත් පෙන්නුවා . නිකන්වත් කෝපි නොබොන මට ඔය ජරාව මොකටද කියල මන් ගියේ නැහැ . ඒ ගැන එහෙම්ම අමතක වුනා .

ඊයේ පෙරේදා '' අම්මට කියන්න එපා '' කියල ටිකක් අමුතු තැන්වලට යන නැෂනල් ජියෝග්‍රෆි නාලිකාවේ හාදයා බෝර්නියෝ පැත්තේ ගොහින් කල වැඩසටහනක් බලද්දී ආයෙම මේ ගැන කියවුනා . අපේ බනියටත් හරිම හිනා .


එවෙලෙමයි හිතුනේ මේ ගැන කියවල බලන්න . [මේ වගේ කියවල බාගෙට ලියල මග ඇරුන ලිපි කෑලි රාශියක් බ්ලොග් එකේ තියෙනව . මේක නම් ඉවරයක් කරනවා කියල හිතුනේ ටිජි අදත් මුණු පොතේ පණිවුඩයක් එව්වට පස්සේ.. මේ සතියත් කෙල්ලන්ට නිවාඩු . සම්පුර්ණ වගකීම බෑන් කි මුන්ගේ . මන් නම් අහිංසකයි ]


ටි ජි නගා කෝපි බොන එක නතර කරන එකක් නැහැ කියල මන් හිතනවා .


අපි වගේම ඉන්දුනිසියන් මැලේසියන් අයත් කියන්නේ කෝපි . මේ උගුඩු කෝපි වලට ඉන්දුනිසියන් බසින් කියන්නේ කෝපි ලුවක් . සුද්ද කියන්නේ නම් Civet coffee .
ඉස්සර ස්වභාවිකව කැලයේ හෙලන වසුරු එකතු කලත් දැන් දැන් කුඩුවල දමල කෝපි කන්න දීල වසුරු එක්කහු කරන තැනුත් තිබෙනවාලු. වැඩසටහනේ ගියපරිදි නම් මාස කීපයයි කුඩු කරන ඉන්නේ . අනේ මන්ද ඉතින් ඕව නම් .

 පිලිපිනේ සහ වියට්නාමේත් මේ ක්‍රමය අනුගමනය කරන කෝපි වතු කීපයක් තිබෙන බවයි ආරංචි. මේගොල්ලන්ට ඕව එච්චර ජරාව නෙමේ .


වියට්නාමයේ කෝපි ජනප්‍රියයි බොහොම . දේශීය වගේම ජාත්‍යන්තර කෝපි කඩත් මෙහෙ තියෙනව . හැබැයි තවම මේ Civet Coffee එපමණ ප්‍රසිද්ධ නැහැ . මෙයාල කෝපි ජාතියක් තියෙනව තද කළු . හිමිට කෝප්පෙට පෙරෙන්න ඇරලා ගනකමට බොන . බොනවට වඩා කනවා තමයි ගැලපෙන්නේ .


මේ Civet Coffee තමයි ලෝකේ අඩුවෙන්ම නිෂ්පාදනය වෙන්නේ . ඒවගේම අස්ප ගණන් . බීපු උදවිය කියල තියෙන්නේ සතාගේ ආහාර මාර්ගයේදී යම් පමණකට පැසිමක් වෙන නිසා අමුතුම රසක් ඇතිලු.


ටි ජි නගා කෝපි බොන එක නතර කරන එකක් නැහැ කියල මන් හිතනවා .
අපි වගේම ඉන්දුනිසියන් මැලේසියන් අයත් කියන්නේ කෝපි . මේ උගුඩු කෝපි වලට ඉන්දුනිසියන් බසින් කියන්නේ කෝපි ලුවක් . සුද්ද කියන්නේ නම් Civet coffee .

ඉස්සර ස්වභාවිකව කාලයේ හෙලන වසුරු එකතු කලත් දැන් දැන් කුඩුවල දමල කෝපි කන්න දීල වසුරු එක්කහු කරන තැනුත් තිබෙනවාලු. වැඩසටහනේ ගියපරිදි නම් මාස කීපයයි කුඩු කරන ඉන්නේ . අනේ මන්ද ඉතින් ඕව නම් . පිලිපිනේ සහ වියට්නාමේත් මේ ක්‍රමය අනුගමනය කරන කෝපි වතු කීපයක් තිබෙන බවයි ආරංචි.

කෝපි ගැන මගේ මතක නම් කෝපි තරම් තිත්ත නැහැ . උගුඩු කෝපි තරම් අප්පිරියාත් නැහැ

. ලිපියෙන් පොඩි වංගුවක් ගහල මේ ටික මෙතනම ලියල දාන්නේ ආයේ කවදා කෝපි ගැන ලියයිද නොදන්නා නිසා.
අපේ රත්නපුරේ මහගෙදර කෝපි වවා තිබුණා. අවුරුද්දට ගියහම ආපහු එද්දී ආච්චි ඔතල දෙන ගොරක , කාරබු නැටි , ගම්මිරිස් , කැවුම් අතර කෝපි ඇටත් තිබුන . අපි කඩෙන් කෝපි ගේන පුරුද්දක් තිබුනේ නැහැ . පුරුද්දකට කෝපි නොබොන අපේ ගෙදර මේ කෝපි ඇට කාලයක් තිබුන . කාට හරි බඩ රිදුනහම අම්ම කෝපි ඇට ටිකක් කබලේ රත්කරල වංගෙඩියේ කොටනවා . හරිම සුවඳයි . අලුතින්ම කොටපු කෝපි දෙහි දාල බොන්න දෙනවා . බොන්න අකමැති වුනත් සුවඳට නම් හරිම ආසයි .


ආයේ අපි උන්න ගෙවල් පැත්තෙත් හැම ඉඩමකම වගේ කෝපි ටිකක් තිබුණ. ඒ අය වුනත් තම තමාගේ පාවිච්චියට මිසක් විකුණන්න තරම් උනන්දුවක් ගත් බවක් මට මතක නැහැ . කෝපි මල් තියෙන කාලෙට හරිම සුවඳයි. ලස්සන දත් පෙළක් සුදු පාට කෝපි මල්වලට උපමා කරනවනේ . කෝපි මල් සුවඳක් දැනුණේ නැහැ කාලෙකින් . එහෙම බලද්දී කොයිතරම් දේවල් මට මග ඇරිලද.



picture from google images

ඉදිලා රතු පාට වෙච්ච කෝපි ගෙඩි සුප්පු කරන්න අපි ආසයි ඒ දවස්වල . සුද්දා වවපු කෝපි වගාවට සුදු පුස් බෝවුන කතාවයි , කෝපි මල් වල සුවඳයි . අම්ම හදන කළු කෝපි එකේ සුවඳයි , කෝපි මල් හිනාව ගැන යි වගේ පුංචි දේවල් ටිකක් විතරයි මන් කෝපි ගැන දැන හිටියේ .